Rodzaje zawałów serca:
- Zawał serca z uniesieniem załamka T – STEMI zazwyczaj to zawał pełnościenny spowodowany całkowitym zamknięciem tętnicy dozawałowej w badaniu koronarograficznym,
- Zawał NSTEMI gdzie zazwyczaj w badaniu koronarograficznym stwierdzamy krytycznie zwężoną tętnicę z zachowanym szczątkowym przepływem.
W Polsce na zawał serca choruje rocznie ok. 60-80 tysięcy osób, częściej mężczyźni przeważnie po 45 roku życia. Szczyt zachorowań u kobiet przypada po okresie menopauzy, zwykle powyżej 55 roku życia. Aktualna śmiertelność w zawale wynosi 5-10 % i jest podobna w całej Europie. Wielkość zawału zależy od wielu czynników, ale najważniejsze to średnica zamkniętej tętnicy, obszaru niedokrwienia będącego w dorzeczu tego naczynia, krążenia obocznego oraz od szybkości udrożnienia zamkniętego naczynia za pomocą baloników wewnątrznaczyniowych i implantacji stentów wieńcowych.
Rozpoznanie zawału serca:
Diagnozę stawiamy na podstawie:
- Badania podmiotowo-przedmiotowego z uwzględnieniem typowego wywiadu bólowego, czynników ryzyka choroby niedokrwiennej serca,
- Badania EKG,
- Badań laboratoryjnych z uwzględnieniem enzymów martwicy mięśnia sercowego – troponiny oraz CK-MB,
- Badania echokardiograficznego.
Objawy zawału serca:
Silny rozlany ból w klatce piersiowej o różnym charakterze (piekący, palący, duszący) trwający powyżej 30 minut z reguły związany z wysiłkiem i nieustępujący po jego zaprzestaniu lub zażyciu Nitrogliceryny. Zlokalizowany za mostkiem lub w nadbrzuszu, promieniujący do ramion szyi, zębów, łokci i nadgarstków. Może temu towarzyszyć również duszność, kołatania serca, omdlenie, utrata przytomności, nudności, wymioty. Chory zazwyczaj jest cierpiący, niespokojny, zlany potem, mający poczucie zagrożenia życia. Należy pamiętać, że niekiedy zawał przebiega skąpo objawowo, a także bezobjawowo i wówczas w przypadkowo wykonanym EKG stwierdzamy bliznę po zawale serca.
Postępowanie przed przybyciem zespołu Ratownictwa Medycznego:
- Unieruchomienie chorego- w pozycji leżącej,, a w przypadku duszności w pozycji siedzącej,
- Wezwanie karetki reanimacyjnej,
- Stała obserwacja chorego,
- W przypadku zatrzymania oddechu i krążenia podjęcie masażu serca oraz sztucznej wentylacji.
Powikłania zawału serca:
Powikłania dzielimy na wczesne w trakcie zawału serca i późne po jego przebyciu.
Powikłania wczesne to:
- Zaburzenia rytmu serca w tym najbardziej niebezpieczne migotanie komór równoznaczne z zatrzymaniem krążenia,
- Blok przedsionkowo-komorowy,
- Wstrząs kardiogenny,
- Obrzęk płuc,
- Ostra niedomykalność zastawki mitralnej wskutek niedokrwienia mięśni brodawkowatych lub pęknięcia struny ścięgnistej,
- Pęknięcie przegrody międzykomorowej,
- Zapalenie osierdzia,
- Nagły zgon pacjenta.
Powikłania późne to:
- Niewydolność serca,
- Zaburzenia rytmu serca,
- Zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego i śródkomorowego niekiedy wymagające implantacji rozrusznika serca,
- Dolegliwości stenokardialne,
- Stany depresyjne.
